Cykl miesiączkowy

 Cykl miesięczny to okres między dwiema miesiączkami.

Pierwszy dzień krwawienia rozpoczyna cykl. Teoretycznie, tylko w ciągu kilku środkowych dni kobieta może zajść w ciążę. Większa część cyklu jest czasem niepłodnym.

Przeciętna długość cyklu wynosi 28 dni. W normie mieszczą się jednak zarówno cykle znacznie krótsze, nawet 24-dniowe, jak i dłuższe, do 36 dni.

1. Faza pierwsza - menstruacja

Faza pierwsza - menstruacja (krwawienie miesiączkowe, miesiączka) trwa zwykle od 3 do 5 dni. W tym czasie w wyniku nagłego spadku poziomu progesteronu dochodzi do złuszczenia błony śluzowej macicy (endometrium). Z dróg rodnych wydalane są zmieszane: krew tętnicza, żylna, fragmenty tkanek (złuszczonego endometrium). Średnio kobieta traci 30 do 80 ml krwi.

2. Faza druga - folikularna

W jajniku od urodzenia znajduje się wiele pęcherzyków pierwotnych. Od około 6. dnia cyklu menstruacyjnego jeden staje się pęcherzykiem dominującym, tzn. Graffa. Pod wpływem FSH i estrogenów przechodzi proces dalszego dojrzewania. Wydziela on coraz większe ilości estradiolu i estrogenu, które są odpowiedzialne za produkcję charakterystycznego śluzu. Z początkiem fazy folikularnej następuje intensywna proliferacja błony śluzowej macicy, a gruczoły maciczne są proste. Nabłonek pochwy rogowacieje, a jego komórki mogą być wykrywalne w wymazie.

3. Faza trzecia - owulacja

Okres ten przypada na 13.-15. dzień cyklu. Duże ilości estrogenów z dojrzewającego pęcherzyka Graffa stymulują przysadkę do wyrzutu hormonów - FSH i LH. Pod ich wpływem pęcherzyk pęka i wydziela oocyt - niedojrzałą komórkę jajową. Jest ona szybko wychwytywana przez jajowód, gdzie czeka na zapłodnienie plemnikiem. Śluz z obszaru szyjki macicy jest rzadki i bardziej zasadowy (sprzyja to przeżyciu plemników). Następuje nagły wzrost temperatury ciała o około 0,5°C.

4. Faza czwarta - lutealna

Niezapłodniony oocyt pod wpływem FSH i LH zamienia się w ciałko żółte. Zyskuje funkcję gruczołu dokrewnego wydzielającego progesteron. Hormon ten jest odpowiedzialny za przebudowę endometrium (gruczoły maciczne ulegają znacznemu skręceniu, proliferują drobne tętnice spiralne), rozrost zrazików i pęcherzyków piersi oraz wzrost temperatury ciała. W przypadku braku zapłodnienia, zachodzi degradacja ciałka żółtego do ciałka białawego. Spadek stężenia hormonów, zwłaszcza progesteronu, doprowadza do nagłego skurczu tętniczek spiralnych, co rozpoczyna menstruację. Błona śluzowa szyjki macicy i pochwy ulega pogrubieniu. W fazie lutealnej dochodzi do rozrostu i obrzęknięcia (czasem bolesnego) piersi.